1947 - ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡത്തിന്റെ ഭൂപടം രണ്ടായി പിളർന്നതിനൊപ്പം, കോടിക്കണക്കിന് മനുഷ്യരുടെ ജീവിതങ്ങളും രാഷ്ട്രീയ സ്വപ്നങ്ങളും സാമൂഹിക ബന്ധങ്ങളും മതപരമായ സ്വത്വബോധങ്ങളും പല വഴികളിലേക്ക് പിരിഞ്ഞ വർഷം ആയിരുന്നു. എന്നാൽ ആ വിഭജനത്തിന്റെ ചരിത്രത്തെ കേവലം മുസ്ലിം ലീഗിന്റെയും കോൺഗ്രസിന്റെയും രാഷ്ട്രീയ ഏറ്റുമുട്ടലായി മാത്രം വായിച്ചാൽ, അതിന്റെ പിന്നിൽ പ്രവർത്തിച്ചിരുന്ന മുസ്ലിം രാഷ്ട്രീയ ചിന്തകളുടെ സങ്കീർണത പൂർണമായി മനസ്സിലാക്കാനാവില്ല.
ആ കാലഘട്ടത്തിലെ മുസ്ലിം രാഷ്ട്രീയ ചിന്തയെ ആഴത്തിൽ സ്വാധീനിച്ച രണ്ട് പ്രമുഖ പണ്ഡിതന്മാരായിരുന്നു മൗലാനാ സയ്യിദ് ഹുസൈൻ അഹ്മദ് മദനിയും മൗലാനാ സയ്യിദ് അബുൽ അഅ്ലാ മൗദൂദിയും. യഥാക്രമം ജംഇയ്യത്തുൽ ഉലമാ-ഇ-ഹിന്ദിന്റെയും ജമാഅത്തെ ഇസ്‌ലാമിയുടെയും പ്രധാന സൈദ്ധാന്തികരായിരുന്ന ഇരുവരും ദക്ഷിണേഷ്യയിലെ ഇസ്ലാമിക രാഷ്ട്രീയ ചിന്തയിലെ രണ്ട് വ്യത്യസ്ത ധാരകളെയാണ് പ്രതിനിധീകരിച്ചത്. മൗലാനാ സയ്യിദ് ഹുസൈൻ അഹ്മദ് മദനി ദയൂബന്ദി പാരമ്പര്യത്തിന്റെ പ്രമുഖ വക്താവായിരുന്നപ്പോൾ, മൗലാനാ സയ്യിദ് അബുൽ അഅ്ലാ മൗദൂദി ദയൂബന്ദിന്റെ ഔപചാരിക സ്ഥാപനപരമായ ചട്ടക്കൂടിന് പുറത്തുനിന്നുകൊണ്ടുതന്നെ മുസ്ലിം രാഷ്ട്രീയ ചിന്തയിൽ വലിയ സ്വാധീനം നേടിയിരുന്നു.
പാകിസ്താൻ പ്രസ്ഥാനത്തെ ഇരുവരും എതിർത്തിരുന്നു. എന്നാൽ അതേ എതിർപ്പിന്റെ പിന്നിൽ ഒരേ രാഷ്ട്രീയ ദർശനമായിരുന്നില്ല. മുസ്ലിം സമൂഹത്തിന്റെ ഭാവിയെക്കുറിച്ചും ഇന്ത്യയുടെ രാഷ്ട്രീയ ഘടനയെക്കുറിച്ചും അവർ മുന്നോട്ടുവച്ച ആശയങ്ങൾ പരസ്പരം വളരെ അകലെയായിരുന്നു. മൗലാനാ സയ്യിദ് ഹുസൈൻ അഹ്മദ് മദനിയുടെ രാഷ്ട്രീയ ചിന്ത സംയുക്ത ഇന്ത്യൻ ദേശീയതയിലേക്കാണ് നീങ്ങിയതെങ്കിൽ, മൗലാനാ സയ്യിദ് അബുൽ അഅ്ലാ മൗദൂദിയുടെ ചിന്തയുടെ കേന്ദ്രത്തിൽ ഇസ്ലാമിക ആശയവ്യവസ്ഥയും മുസ്ലിംകളുടെ വ്യതിരിക്തമായ രാഷ്ട്രീയ സ്വത്വവുമായിരുന്നു.
വിഭജനത്തിന് മുമ്പുള്ള രാഷ്ട്രീയ ചരിത്രം പരിശോധിക്കുമ്പോൾ ചിത്രം വ്യത്യസ്തമാണ്. മുഹമ്മദ് അലി ജിന്നയെയും മുസ്ലിം ലീഗിന്റെ രാഷ്ട്രീയ നിലപാടുകളെയും ഈ രണ്ട് ധാരകളും ശക്തമായി വിമർശിച്ചിരുന്നു. ചില ഘട്ടങ്ങളിൽ ആ വിമർശനം വ്യക്തിപരമായ തലത്തിലേക്കുപോലും എത്തിയിരുന്നു.
1937-ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പിന്റെ കാലത്ത്, പാകിസ്താൻ എന്ന ആവശ്യം മുസ്ലിം ലീഗിന്റെ രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ കേന്ദ്രബിന്ദുവായി മാറുന്നതിന് മുമ്പ്, മുഹമ്മദ് അലി ജിന്ന മൗലാനാ സയ്യിദ് ഹുസൈൻ അഹ്മദ് മദനിയെ മുസ്ലിം ലീഗിന്റെ പാർലമെന്ററി ബോർഡിൽ അംഗമായി നിയമിച്ചിരുന്നു. എന്നാൽ രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ ദിശ അതിവേഗം മാറി. മുസ്ലിം ലീഗ് പ്രത്യേക മുസ്ലിം രാഷ്ട്രത്തിനായുള്ള ആവശ്യത്തിലേക്ക് കൂടുതൽ ശക്തമായി നീങ്ങിയതോടെ മൗലാനാ സയ്യിദ് ഹുസൈൻ അഹ്മദ് മദനി ആ സ്ഥാനത്ത് നിന്ന് രാജിവച്ചു. പിന്നീട് അദ്ദേഹത്തിന്റെയും മുസ്ലിം ലീഗിന്റെയും രാഷ്ട്രീയ വഴികൾ വ്യക്തമായി വേർപിരിഞ്ഞു. (Naqsh-e-Hayat, Vol. II, Husain Ahmad Madani.)
ജംഇയ്യത്തുൽ ഉലമാ-ഇ-ഹിന്ദിന്റെ രാഷ്ട്രീയ നിലപാടിന്റെ അടിത്തറയിൽ ബ്രിട്ടീഷ് കൊളോണിയൽ ഭരണത്തിനെതിരായ സ്വാതന്ത്ര്യസമരത്തിന് വലിയ പ്രാധാന്യമുണ്ടായിരുന്നു. ഇന്ത്യയെ വിഭജിച്ച് പ്രത്യേക രാഷ്ട്രങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നതിന് പകരം, ഇന്ത്യയെ ഒന്നായി നിലനിർത്തിക്കൊണ്ട് സ്വാതന്ത്ര്യം നേടണമെന്നായിരുന്നു അവരുടെ നിലപാട്. ഈ ആശയമാണ് ജംഇയ്യത്തിനെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസിനോട് രാഷ്ട്രീയമായി അടുപ്പിച്ചത്. അതിനാൽ തന്നെ അവരുടെ നിലപാട് “ഇന്ത്യൻ ദേശീയത” എന്നും “സംയുക്ത ദേശീയത” (Composite Nationalism) എന്നും വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെട്ടു.
മൗലാനാ സയ്യിദ് ഹുസൈൻ അഹ്മദ് മദനിയുടെ ചിന്തയിൽ മതപരമായ സ്വത്വവും പ്രാദേശിക ദേശീയതയും പരസ്പര വൈരുദ്ധ്യങ്ങളായിരുന്നില്ല. ലോക മുസ്ലിം ഉമ്മത്തിന്റെ ഭാഗമായിരിക്കുമ്പോഴും ഒരു മുസ്‌ലിമിന് ഇന്ത്യ എന്ന ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ രാഷ്ട്രത്തിന്റെ ഭാഗമായിരിക്കാമെന്ന് അദ്ദേഹം വാദിച്ചു. ഇന്ത്യ തന്നെയാണ് മുസ്ലിംകളുടെ മാതൃഭൂമിയെന്നും, അവരുടെ സാമൂഹിക-രാഷ്ട്രീയ ജീവിതത്തിനായി പ്രത്യേകമായൊരു ഭൂവിഭാഗം അനിവാര്യമല്ലെന്നും അദ്ദേഹത്തിന്റെ നിലപാടായിരുന്നു. (Muttahida Qaumiyat Aur Islam, Husain Ahmad Madani.)
1938 ജനുവരിയിൽ മൗലാനാ സയ്യിദ് ഹുസൈൻ അഹ്മദ് മദനി മുന്നോട്ടുവച്ച ആശയങ്ങളുടെ കേന്ദ്രത്തിൽ ഇതായിരുന്നു. ഖൗം, ഉമ്മ എന്നീ ആശയങ്ങൾ ഇസ്ലാമിക സമൂഹധാരണയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടവയാണെങ്കിലും, ആധുനിക ലോകത്ത് ദേശീയത (ഖൗമിയ്യത്ത്) പ്രധാനമായും നിർണയിക്കപ്പെടുന്നത് പ്രദേശികതയെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയാണെന്ന് അദ്ദേഹം ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. ലോകമെമ്പാടുമുള്ള മുസ്ലിംകൾ ആഗോള ഉമ്മത്തിന്റെ ഭാഗമായിരിക്കുമ്പോഴും, ഇന്ത്യയിലെ മുസ്ലിംകൾ അവരുടെ രാഷ്ട്രീയ-സാമൂഹിക പ്രശ്നങ്ങൾക്ക് പരിഹാരം തേടേണ്ടത് ഇന്ത്യയുടെ ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ അതിർത്തികൾക്കുള്ളിലായിരിക്കണമെന്നായിരുന്നു ജംഇയ്യത്തിന്റെ നിലപാട്. ഈ ആശയത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിലാണ് അവർ ലാഹോർ പ്രമേയത്തെ എതിർത്തത്.
ഈ രാഷ്ട്രീയ ചിന്തയുടെ രൂപീകരണത്തിൽ മഹാത്മാ ഗാന്ധിയുമായുള്ള മൗലാനാ സയ്യിദ് ഹുസൈൻ അഹ്മദ് മദനിയുടെ അടുപ്പത്തിനും പ്രത്യേക സ്ഥാനമുണ്ട്. ഗാന്ധി ദക്ഷിണാഫ്രിക്കയിൽ നിന്ന് ഇന്ത്യയിലേക്ക് മടങ്ങിയെത്തിയ കാലത്ത് ഖിലാഫത്ത് പ്രസ്ഥാനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട സഹകരണത്തിന്റെ ഭാഗമായി മൗലാനാ മദനി അദ്ദേഹത്തോടൊപ്പം നിന്നു. 1920 ജൂണിൽ ബോംബെയിലെ ദയൂബന്ദി പണ്ഡിതന്മാർ ഗാന്ധിക്ക് സ്വീകരണം നൽകിയിരുന്നു. മൗലാനാ മദനിയുടെ അധ്യാപകനായ മൗലാനാ മഹ്മൂദുൽ ഹസൻ ദയൂബന്ദി, ഗാന്ധിയുടെ നിസ്സഹകരണ പ്രസ്ഥാനത്തിൽ മുസ്ലിംകൾ പങ്കെടുക്കണമെന്ന് പ്രോത്സാഹിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് ഫത്‌വ പുറപ്പെടുവിക്കുകയും ചെയ്തു.
ഗാന്ധിയുമായുള്ള ഈ അടുപ്പം പിന്നീട് ജംഇയ്യത്തുൽ ഉലമാ-ഇ-ഹിന്ദിനും കോൺഗ്രസിനും ഇടയിലെ രാഷ്ട്രീയ സഹകരണമായി വളർന്നു. അതിന്റെ സ്വാഭാവികമായ പ്രതിഫലനമായിരുന്നു മുസ്ലിം ലീഗിനോടുള്ള അവരുടെ എതിർപ്പ്. എന്നാൽ ഈ എതിർപ്പിന്റെ അടിത്തറയിൽ വ്യക്തിപരമായ വൈരാഗ്യത്തേക്കാൾ ശക്തമായിരുന്നിരുന്നത് ഇന്ത്യയുടെ ഭാവിയെക്കുറിച്ചുള്ള വ്യത്യസ്തമായ രാഷ്ട്രീയ സങ്കൽപ്പങ്ങളായിരുന്നു.
ഇവിടെയാണ് മൗലാനാ സയ്യിദ് അബുൽ അഅ്ലാ മൗദൂദിയുടെ രാഷ്ട്രീയ ചിന്ത മറ്റൊരു വഴിയിലേക്ക് തിരിയുന്നത്. മുസ്ലിം ലീഗിന്റെ “മുസ്ലിം ദേശീയത”യെയും മൗലാനാ സയ്യിദ് ഹുസൈൻ അഹ്മദ് മദനിയുടെ “സംയുക്ത ദേശീയത”യെയും അദ്ദേഹം വിമർശിച്ചു. എന്നാൽ മൗദൂദി സാഹിബിന്റെ വിമർശനം മറ്റൊരു അടിസ്ഥാനത്തിൽ നിന്നായിരുന്നു. മുസ്ലിംകളുടെ രാഷ്ട്രീയ സ്വത്വത്തെ ഒരു പ്രദേശത്തിന്റെ അതിർത്തികളിൽ നിർവചിക്കാനാവില്ലെന്നായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ നിലപാട്. (Musalman Aur Maujooda Siyasi Kashmakash, Abul A‘la Maududi.)
ഹിന്ദു-മുസ്ലിം സംയുക്ത ദേശീയത എന്ന ആശയത്തെ മൗലാനാ മൗദൂദി ശക്തമായി നിരസിച്ചു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ ചിന്തയിൽ മുസ്ലിംകളുടെ സ്വത്വം ഭൗമിക ദേശീയതയേക്കാൾ ആഴത്തിലുള്ള മത-നാഗരികതാ ബോധത്തിലാണ് അധിഷ്ഠിതമായിരുന്നത്. അതിനാൽ പ്രദേശിക ദേശീയതയുടെ പേരിൽ മുസ്ലിം രാഷ്ട്രീയ സ്വത്വത്തെ ലയിപ്പിക്കുന്ന ആശയത്തെ അദ്ദേഹം അംഗീകരിച്ചില്ല.
മുസ്ലിം ലീഗ് മുസ്‌ലിംകൾക്കായി പ്രത്യേകമായ ഒരു പ്രദേശിക മാതൃഭൂമി ആവശ്യപ്പെട്ടപ്പോൾ, മൗലാനാ സയ്യിദ് ഹുസൈൻ അഹ്മദ് മദനി ഹിന്ദുക്കളും മുസ്ലിംകളും ഒരുമിച്ച് ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണത്തിനെതിരെ പോരാടി സ്വാതന്ത്ര്യം നേടണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ടു. മൗലാനാ മൗദൂദി ഈ രണ്ട് രാഷ്ട്രീയ പദ്ധതികളിൽ നിന്നും അകന്നു നിന്നു. പകരം, അദ്ദേഹം ഒരു പ്രത്യേക നിസാം — ഇസ്ലാമിക വ്യവസ്ഥ — സ്ഥാപിക്കണമെന്ന ആശയം മുന്നോട്ടുവച്ചു.
താൻ വിഭാവനം ചെയ്ത ഇസ്ലാമിക വ്യവസ്ഥ സ്ഥാപിക്കപ്പെടുന്നതുവരെ മുസ്ലിംകൾ കോൺഗ്രസിൽ നിന്നും മുസ്ലിം ലീഗിൽ നിന്നും അകന്നുനിൽക്കണമെന്ന് മൗലാനാ മൗദൂദി ആവശ്യപ്പെട്ടു. മൗലാനാ ഹുസൈൻ അഹ്മദ് മദനി ഇത്തരം ശുപാർശകളെ യാഥാർത്ഥ്യത്തിൽ നിന്ന് അകന്ന “യൂട്ടോപ്യൻ” ആശയമായി വിശേഷിപ്പിച്ചു.
ഇന്ത്യയുടെ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനായുള്ള ബ്രിട്ടീഷ് വിരുദ്ധ പോരാട്ടത്തെ അഹ്മദ് റിസാകാൻ ബറേൽവി ഹറാം ആണ് എന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചു. എന്നാൽ അതിൽ നിന്ന് മുസ്ലിംകളെ പിന്തിരിപ്പിക്കുന്നത് തെറ്റാണെന്ന് മൗലാനാ ഹുസൈൻ അഹ്മദ് മദനി വാദിച്ചു. ഹിന്ദുക്കളും മുസ്ലിംകളും ഉൾപ്പെടെയുള്ള ജനങ്ങൾ ഒരുമിച്ച് കൊളോണിയൽ ഭരണത്തിനെതിരെ പോരാടുന്നതിൽ മതപരമായി തെറ്റില്ലെന്ന് അദ്ദേഹം ഉറപ്പിച്ചു പറഞ്ഞു.
ഈ നിലപാടിന് മതപരമായ അടിത്തറ നൽകുന്നതിനായി മൗലാനാ മദനി പലപ്പോഴും മദീനയിലെ ആദ്യകാല മുസ്ലിം സമൂഹത്തിന്റെ ഉദാഹരണം മുന്നോട്ടുവച്ചു. യഹൂദ സമൂഹങ്ങളുമായി ഉടമ്പടിയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ മദീനയിൽ മുസ്ലിംകൾ ജീവിച്ചിരുന്ന ചരിത്രം, വ്യത്യസ്ത മതസമൂഹങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള രാഷ്ട്രീയ സഹവർത്തിത്വത്തിന് ഇസ്ലാമിക ചരിത്രത്തിൽ തന്നെ ഉദാഹരണമുണ്ടെന്ന് തെളിയിക്കുന്നതായി അദ്ദേഹം ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.
മൗലാനാ മൗദൂദിയുടെ വിമർശനം രാഷ്ട്രീയ ദേശീയതയിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങിയിരുന്നില്ല. ഹിന്ദു-മുസ്ലിം “പങ്കിടൽ സംസ്കാരം” എന്ന ആശയത്തെയും അദ്ദേഹം ചോദ്യം ചെയ്തു. കല, വാസ്തുവിദ്യ തുടങ്ങിയ സാംസ്കാരിക പ്രകടനങ്ങൾ മാത്രം ഒരു നാഗരികതയുടെ യഥാർത്ഥ അടയാളങ്ങളല്ലെന്നായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ വാദം. മുസ്ലിംകൾ ഒരു വ്യതിരിക്തമായ നാഗരികതയുടെ വാഹകരാണെന്നും, അതിന്റെ അടിത്തറ അവരുടെ ലോകവീക്ഷണത്തിലാണെന്നും മൗലാനാ മൗദൂദി വിശ്വസിച്ചു.
തങ്ങളുടെ മുസ്ലിം സ്വത്വം സംരക്ഷിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവർ ദേശീയതയെയും പ്രദേശിക ദേശസ്നേഹത്തെയും രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനമാക്കരുതെന്നായിരുന്നു മൗലാനാ മൗദൂദിയുടെ നിലപാട്. ഇസ്ലാമിക ദേശീയതയെ ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ ദേശീയതയിൽ ലയിപ്പിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്ന പ്രസ്ഥാനങ്ങളിൽ നിന്ന് മുസ്ലിംകൾ അകന്നുനിൽക്കണമെന്നും അദ്ദേഹം ആവശ്യപ്പെട്ടു.
ഇന്ത്യയിലെ അധീനരായ ജനങ്ങൾ “ഇന്ത്യൻ ദേശീയബോധം” എന്ന പതാകയ്ക്ക് കീഴിൽ ഒന്നിച്ച് സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനായി പോരാടണമെന്ന ആശയം തന്നെ ഇസ്ലാമിക വിശ്വാസത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനങ്ങളുമായി യോജിക്കുന്നതല്ലെന്ന് മൗലാനാ മൗദൂദി കരുതി. സംയുക്ത ദേശീയതയുടെ വക്താക്കൾ മുസ്ലിം പുരുഷന്മാരെയും സ്ത്രീകളെയും അവരുടെ ഇസ്ലാമിക സ്വത്വത്തിൽ നിന്ന് അകറ്റാനുള്ള ശ്രമമാണ് നടത്തുന്നതെന്നും അദ്ദേഹം വാദിച്ചു.
ഈ ആശയസംവാദത്തിൽ മൗലാനാ മൗദൂദി ഷാ വലിയുല്ലാഹ് ദഹ്‌ലവിയുടെ അനുയായിയായ സ്വാതന്ത്ര്യസമര സേനാനി മൗലാനാ ഉബൈദുല്ല സിന്ധിയെയും വിമർശിച്ചു. മുസ്ലിം സമൂഹം ഏത് രാഷ്ട്രീയ പാതയാണ് സ്വീകരിക്കേണ്ടത് എന്ന ചോദ്യം അന്നത്തെ ഇസ്ലാമിക രാഷ്ട്രീയ ചിന്തയുടെ ഉള്ളറകളിലേക്ക് തന്നെ എത്തിനിന്നിരുന്നു.
മുസ്ലിം സമൂഹത്തെ മൗലാനാ ഹുസൈൻ അഹ്മദ് മദനിയുടെ രാഷ്ട്രീയധാരയിൽ നിന്ന് അകറ്റിനിർത്തുന്നതിനായി മൗലാനാ മൗദൂദി ഉപയോഗിച്ച പ്രധാന വാദങ്ങളിലൊന്നായിരുന്നു കമ്മ്യൂണിസത്തിന്റെ ഭീഷണി. 1930-കളിലെ തന്റെ രചനകളിൽ കോൺഗ്രസിനെ വിമർശിച്ചുകൊണ്ട്, പുറമേയ്ക്ക് അത് ഇന്ത്യൻ ദേശീയവാദ പ്രസ്ഥാനമായി തോന്നിയാലും ആശയപരമായി കമ്മ്യൂണിസ്റ്റും സാംസ്കാരികമായി ഇംഗ്ലീഷ് സ്വാധീനമുള്ളതുമാണെന്ന് അദ്ദേഹം മുന്നറിയിപ്പ് നൽകി.
മുസ്ലിം യുവാക്കൾ ക്രമേണ ഇത്തരം സ്വാധീനങ്ങളിലേക്ക് ആകർഷിക്കപ്പെടുമെന്നായിരുന്നു മൗലാനാ മൗദൂദിയുടെ ആശങ്ക. അതിന്റെ പ്രതിഫലനം അവരുടെ ദൈനംദിന ജീവിതത്തിലും ഉണ്ടാകുമെന്ന് അദ്ദേഹം മുന്നറിയിപ്പ് നൽകി. “ഗുഡ് മോർണിംഗ്” എന്നതിന് പകരം നമസ്തേ പറയുകയും, പരമ്പരാഗത തൊപ്പിക്ക് പകരം ഗാന്ധി തൊപ്പി ധരിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന തരത്തിൽ മുസ്ലിം യുവാക്കളുടെ ജീവിതരീതികൾ മാറിപ്പോകുമെന്നായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ വാദം.
മറ്റൊരു സന്ദർഭത്തിൽ “സ്വദേശി ദേശീയത”യെ ഹിന്ദു-സോഷ്യലിസ്റ്റ് ആശയങ്ങളുടെ ആശയക്കുഴപ്പം നിറഞ്ഞ ഒരു മിശ്രിതമായി മൗലാനാ മൗദൂദി വിശേഷിപ്പിച്ചു. അത്തരം ദേശീയത സ്വീകരിക്കുന്നത് മുസ്ലിം സ്വത്വം ഉപേക്ഷിക്കുന്നതിന് തുല്യമാകുമെന്ന് അദ്ദേഹം വാദിച്ചു.
ഇങ്ങനെ നോക്കുമ്പോൾ, 1947-ലെ മുസ്ലിം രാഷ്ട്രീയ ചരിത്രത്തെ “പാകിസ്താൻ അനുകൂലികൾ” എന്നും “പാകിസ്താൻ വിരുദ്ധർ” എന്നും മാത്രം രണ്ടായി വിഭജിക്കുന്നത് ആ കാലഘട്ടത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ ആശയസംഘർഷത്തെ മറച്ചുവയ്ക്കും.
മൗലാനാ സയ്യിദ് ഹുസൈൻ അഹ്മദ് മദനിയും മൗലാനാ സയ്യിദ് അബുൽ അഅ്ലാ മൗദൂദിയും പാകിസ്താൻ രൂപീകരണത്തെ എതിർക്കുമ്പോൾ തന്നെ അവരുടെ സ്വപ്നങ്ങൾ വ്യത്യസ്തമായിരുന്നു.
മൗലാനാ ഹുസൈൻ അഹ്മദ് മദനി വിഭജിക്കപ്പെടാത്ത ഇന്ത്യയിൽ, സ്വന്തം മതപരമായ സ്വത്വം നിലനിർത്തിക്കൊണ്ട് മുസ്ലിംകൾ ഒരു സംയുക്ത ഇന്ത്യൻ ദേശീയതയുടെ ഭാഗമാകുന്നതാണ് സങ്കൽപ്പിച്ചത്. മൗലാനാ മൗദൂദി അതേസമയം ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ ദേശീയതയുടെ പരിധികൾക്കപ്പുറം മുസ്ലിംകളുടെ വ്യതിരിക്തമായ ഇസ്ലാമിക നാഗരികതയും രാഷ്ട്രീയ വ്യവസ്ഥയും സംരക്ഷിക്കണമെന്ന ആശയമാണ് മുന്നോട്ടുവച്ചത്.
അതുകൊണ്ട് 1947-ന്റെ ചരിത്രം ഒരു ഭൂപടത്തിന്റെ വിഭജനത്തിന്റെ മാത്രം ചരിത്രമല്ല. ഒരു സമൂഹം സ്വയം ആരാണെന്നും, ഏത് രാഷ്ട്രീയ വ്യവസ്ഥയിലാണ് തന്റെ ഭാവി കാണുന്നതെന്നും നിർവചിക്കാൻ നടത്തിയ കടുത്ത ബൗദ്ധിക പോരാട്ടത്തിന്റെ ചരിത്രം കൂടിയാണത്.
ഒരേ ചരിത്രഘട്ടത്തിൽ, ഒരേ സമൂഹത്തെ അഭിമുഖീകരിച്ച്, ഒരേ രാഷ്ട്രീയ പ്രതിസന്ധിക്ക് മുന്നിൽ നിന്ന രണ്ട് പ്രമുഖ പണ്ഡിതന്മാർ — മൗലാനാ സയ്യിദ് ഹുസൈൻ അഹ്മദ് മദനിയും മൗലാനാ സയ്യിദ് അബുൽ അഅ്ലാ മൗദൂദിയും — പക്ഷേ ഭാവിയെ കണ്ടത് രണ്ട് വ്യത്യസ്ത ജനാലകളിലൂടെയായിരുന്നു.
ഇന്ത്യയുടെ വിഭജനചരിത്രം അതുകൊണ്ട് വെറും അതിർത്തികളുടെ ചരിത്രമല്ല. മതം, ദേശീയത, സ്വത്വം, മാതൃഭൂമി, രാഷ്ട്രീയം എന്നിവ തമ്മിലുള്ള ബന്ധം എങ്ങനെ നിർവചിക്കണം എന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള ഇന്ത്യൻ മുസ്ലിം സമൂഹത്തിനകത്തെ വലിയ ആശയസംവാദത്തിന്റെ ചരിത്രം കൂടിയാണ് അത്.
✍️ മുബാറക് റാവുത്തർ
b