എന്താണ് ഹിന്ദുത്വ, ഈ രാഷ്ട്രീയ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ വേരുകൾ എവിടെയാണ്?

ഹിന്ദുത്വ എന്നത് ഹിന്ദു മതത്തിൽ നിന്ന് വളരെ വ്യത്യസ്തമാണ്. ഒന്ന് ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ഒരു ഭൂരിപക്ഷാധിപത്യ പ്രസ്ഥാനമാണ്, മറ്റേത് ഒരു പുരാതന വിശ്വാസവും.

എഴുത്ത് : ഹംസ ഗദ്ബാൻ

അൽ ജസീറയിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചത്: 22 മെയ് 2026

വിവർത്തനം : മുബാറക് റാവുത്തർ

മെയ് 14-ന്, മധ്യ ഇന്ത്യൻ സംസ്ഥാനമായ മധ്യപ്രദേശിലെ ഹൈക്കോടതി, ധാർ നഗരത്തിലുള്ള നൂറ്റാണ്ടുകൾ പഴക്കമുള്ള കമാൽ മൗല മസ്ജിദ് യഥാർത്ഥത്തിൽ ഒരു ഹിന്ദു ദേവിക്ക് സമർപ്പിക്കപ്പെട്ട ക്ഷേത്രമായിരുന്നു എന്ന് വിധിച്ചു. രണ്ടു ദിവസത്തിനുശേഷം, ഹിന്ദു തീവ്രവലതുപക്ഷ ഗ്രൂപ്പുകളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കാവി പതാകകൾ ആ സ്ഥലത്തുടനീളം പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു, പിന്തുണയ്ക്കുന്നവർ അവിടെ ആഘോഷിക്കുകയും നടത്തിയ ആചാരങ്ങൾ ചിത്രീകരിക്കുകയും ചെയ്തു. ഭോജ്ശാല സമുച്ചയം എന്നും അറിയപ്പെടുന്ന കമാൽ മൗല മസ്ജിദ് പതിറ്റാണ്ടുകളായി തർക്കത്തിലായിരുന്നു. ഇത്തരത്തിലുള്ള അവകാശവാദങ്ങൾ ഈ ഒരു പള്ളിയിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങുന്നതല്ല. തീവ്രവലതുപക്ഷ ഹിന്ദുത്വ പ്രവർത്തകർ രാജ്യമുടനീളം സമാനമായ അവകാശവാദങ്ങൾ ഉന്നയിച്ചിട്ടുണ്ട് – ഒരു പ്രത്യേക പള്ളി പണിതത് ക്ഷേത്രത്തിന് മുകളിലാണ് എന്ന് – 2014-ൽ പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദിയുടെ അധികാരത്തിലേക്കുള്ള വളർച്ചയോടെ ഇവർക്ക് കൂടുതൽ ധൈര്യം ലഭിച്ചു.

ഹിന്ദുത്വ എന്നറിയപ്പെടുന്ന പ്രത്യയശാസ്ത്രം പിന്തുടരുന്ന ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടിയുടെ നേതാവാണ് മോദി. എന്നാൽ എന്താണ് ഹിന്ദുത്വ പ്രസ്ഥാനം, അത് എങ്ങനെയാണ് ഉയർന്നുവന്നത്?

എന്താണ് ഹിന്ദുത്വ എന്ന വാക്കിന്റെ അർത്ഥം?

ഹിന്ദു മൂല്യങ്ങളുടെ ഒരു പ്രത്യേക വ്യാഖ്യാനത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കി ഇന്ത്യയുടെ സാംസ്കാരികവും ദേശീയവുമായ സ്വത്വത്തെ നിർവ്വചിക്കുന്ന ഒരു വലതുപക്ഷ രാഷ്ട്രീയ-ദേശീയതാ പ്രത്യയശാസ്ത്രമാണ് ഹിന്ദുത്വ. ഇന്ത്യ ഭരണഘടനാപരമായി ഒരു മതേതര രാജ്യമാണ്, എന്നാൽ ഹിന്ദുത്വത്തിന്റെ വക്താക്കൾ രാജ്യം ഹിന്ദു മതത്തെ അതിന്റെ ഔദ്യോഗിക മതമായി സ്വീകരിക്കണമെന്ന് ആഗ്രഹിക്കുന്നു.

ഹിന്ദുത്വ എന്ന പദത്തിന് രണ്ട് ഭാഷാപരമായ ഭാഗങ്ങളുണ്ട്: ആദ്യത്തേത് "ഹിന്ദു" എന്ന വാക്കാണ്, ഇതിന്റെ ഉത്ഭവം മിക്കവാറും സിന്ധു നദിയുടെ പുരാതന നാമമായ "സിന്ധു" എന്ന സംസ്കൃത വാക്കിൽ നിന്നായിരിക്കാം. ഭാഷാപരമായ ഉപയോഗത്തിന്റെ പരിണാമത്തോടെ, പുരാതന പേർഷ്യക്കാരും മറ്റുള്ളവരും "S" എന്ന അക്ഷരത്തിന് പകരം "H" എന്ന് ഉപയോഗിക്കാൻ തുടങ്ങി, നദിക്ക് അപ്പുറം താമസിക്കുന്ന നിവാസികളെ സൂചിപ്പിക്കാൻ "ഹിന്ദുക്കൾ" എന്ന പദം ഉപയോഗിച്ചു തുടങ്ങി.

രണ്ടാമത്തെ ഭാഗം സംസ്കൃത പ്രത്യയമായ "-ത്വ" (-tva) ആണ്, ഇത് സത്തയെയോ അസ്തിത്വത്തെയോ സൂചിപ്പിക്കുന്നു, അതായത് ഈ പദം അക്ഷരാർത്ഥത്തിൽ "ഹിന്ദു സത്ത" അല്ലെങ്കിൽ "ഹിന്ദു സ്വത്വം അല്ലെങ്കിൽ അസ്തിത്വം" എന്നാണ് അർത്ഥമാക്കുന്നത്.

ഹിന്ദുത്വ എങ്ങനെയാണ് ഉത്ഭവിച്ചത്?

ബ്രിട്ടീഷ് കൊളോണിയൽ ഭരണാധികാരികളുടെ മതത്തെക്കുറിച്ചുള്ള സങ്കൽപ്പങ്ങൾക്കെതിരെയുള്ള പ്രതിഷേധമായാണ് ഹിന്ദു ദേശീയത ഉയർന്നുവന്നത്, എന്നാൽ ഇത് പെട്ടെന്നുതന്നെ ഹിന്ദു മതത്തിന്റെ ഒരു പ്രത്യേക വ്യാഖ്യാനത്തിലൂടെ ഇന്ത്യൻ സ്വത്വത്തെ വീക്ഷിക്കുന്ന ഒരു ഭൂരിപക്ഷാധിപത്യ പ്രത്യയശാസ്ത്രമായി വളർന്നു. അതിന്റെ പ്രാരംഭ വർഷങ്ങൾ ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കത്തിൽ ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണത്തിൻ കീഴിലുള്ള കമ്മ്യൂണിറ്റി അടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള ഹിന്ദു-മുസ്ലിം സംഘർഷങ്ങളുമായി ഒത്തുപോയി, ഇത് 1947-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യലബ്ധിയോടെ ഉപഭൂഖണ്ഡത്തിന്റെ വിഭജനത്തിലും മതത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ പാകിസ്ഥാൻ രൂപീകരിക്കുന്നതിലും കലാശിച്ചു.

ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യസമര സേനാനിയും പ്രത്യയശാസ്ത്രജ്ഞനുമായ വിനായക് സവർക്കർ 1923-ൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച എസൻഷ്യൽസ് ഓഫ് ഹിന്ദുത്വ (Essentials of Hindutva) എന്ന ലഘുലേഖയിലാണ് "ഹിന്ദുത്വ" എന്ന പദം ആദ്യമായി ഉപയോഗിച്ചത്. പ്രദേശം, സംസ്കാരം, ചരിത്രപരമായ പാരമ്പര്യം എന്നിവയുടെ ഐക്യത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള ഹിന്ദു സ്വത്വത്തിന്റെ ഒരു കാഴ്ചപ്പാടാണ് അദ്ദേഹം അവതരിപ്പിച്ചത്, അതോടൊപ്പം ഇന്ത്യയെ ഹിന്ദുക്കളുടെ പിതൃഭൂമിയായും പുണ്യഭൂമിയായും കണക്കാക്കുകയും ചെയ്തു.

ഈ സങ്കൽപ്പത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ, ചില ഹിന്ദുത്വ സിദ്ധാന്തകർ വാദിച്ചത് മുസ്ലീങ്ങൾക്കും ക്രിസ്ത്യാനികൾക്കും ഇന്ത്യൻ രാഷ്ട്രത്തിൽ പൂർണ്ണമായ അവകാശമില്ലെന്നാണ്, കാരണം അവരുടെ പുണ്യസ്ഥലങ്ങൾ ഇന്ത്യക്ക് പുറത്താണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത് – ഇന്ത്യ ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ മുസ്ലീം ജനസംഖ്യയുള്ള രാജ്യങ്ങളിലൊന്നാണെങ്കിലും, യുണൈറ്റഡ് കിംഗ്ഡം പോലുള്ള പല യൂറോപ്യൻ രാജ്യങ്ങളേക്കാളും കൂടുതൽ ക്രിസ്ത്യാനികൾ ഇവിടെയുണ്ടെങ്കിലും.

സവർക്കർ ഒരു വിവാദ പുരുഷനായിരുന്നു, ഇപ്പോഴും അങ്ങനെത്തന്നെ തുടരുന്നു: ആൻഡമാൻ ദ്വീപുകളിലെ കുപ്രസിദ്ധമായ ജയിലിൽ നിന്ന് തന്നെ മോചിപ്പിക്കണമെന്ന് അഭ്യർത്ഥിച്ചുകൊണ്ട് അദ്ദേഹം ബ്രിട്ടീഷുകാർക്ക് കത്തുകൾ എഴുതിയത് പരസ്യമായ കാര്യമാണ്.

ആശയത്തിൽ നിന്ന് പ്രസ്ഥാനത്തിലേക്ക്

1925-ഓടെ, ആദ്യകാല ഹിന്ദുത്വ പ്രത്യയശാസ്ത്രജ്ഞനായ കേശവ് ബലിറാം ഹെഡ്ഗേവാർ രാഷ്ട്രീയ സ്വയംസേവക് സംഘ് (ആർ.എസ്.എസ്) സ്ഥാപിച്ചു – ഇതിന്റെ ഏകദേശ പരിഭാഷ നാഷണൽ വോളന്റിയർ ഓർഗനൈസേഷൻ എന്നാണ് – ഇത് ഹിന്ദു ഭൂരിപക്ഷ രാഷ്ട്രീയ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ മാതൃസംഘടനയാണ്.

പ്രാദേശിക സാമൂഹിക, സാംസ്കാരിക പ്രവർത്തനങ്ങളിലൂടെ ഹിന്ദു സമൂഹത്തെ സംഘടിപ്പിക്കുന്നതിലും ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതിലുമാണ് ആർ.എസ്.എസ് ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ചത്. കാലക്രമേണ, മതപരമായ പ്രവർത്തനങ്ങൾ, വിദ്യാഭ്യാസം, ആരോഗ്യം, പ്രസിദ്ധീകരണം, വിദ്യാർത്ഥി രാഷ്ട്രീയം, ട്രേഡ് യൂണിയൻ മേഖലകൾ വരെ വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്ന അനുബന്ധ സ്ഥാപനങ്ങളുടെയും സംഘടനകളുടെയും ഒരു ശൃംഖലയായി അത് വികസിച്ചു.

അതിന്റെ ചില ആദ്യകാല നേതാക്കൾ തങ്ങളുടെ എഴുത്തുകളിൽ യൂറോപ്യൻ ഫാസിസ്റ്റുകളെയും അവർ മതപരവും വംശീയവുമായ ന്യൂനപക്ഷങ്ങളോട് പെരുമാറിയ രീതിയെയും പരസ്യമായി പ്രശംസിച്ചിരുന്നു.

ഇന്ത്യയുടെ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന് ശേഷം, 1948-ൽ മഹാത്മാഗാന്ധിയുടെ വധത്തെത്തുടർന്ന് പ്രസ്ഥാനം കടുത്ത സമ്മർദ്ദം നേരിട്ടു: ഗാന്ധിയുടെ കൊലയാളി മുൻ ആർ.എസ്.എസ് അംഗമായിരുന്നു. ഹിന്ദുത്വ പ്രത്യയശാസ്ത്രത്തിന്റെ സ്ഥാപകനായ സവർക്കറും കൊലപാതകവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് അറസ്റ്റിലായെങ്കിലും, പ്രോസിക്യൂഷന് അദ്ദേഹത്തിനെതിരെ തെളിവുകൾ ഹാജരാക്കാൻ കഴിയാത്തതിനാൽ ഒടുവിൽ കോടതി അദ്ദേഹത്തെ കുറ്റവിമുക്തനാക്കി.

പിന്നീട്, ഈ പ്രസ്ഥാനം രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തനത്തിലേക്ക് തിരിയുകയും 1951-ൽ ഒരു പാർട്ടി സ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്തു, ഇത് പിന്നീട് 1980-ൽ ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടിയായി (ബി.ജെ.പി) പരിണമിച്ചു.

അയോധ്യ നഗരത്തിലെ ബാബറി മസ്ജിദ് നിലനിന്നിരുന്ന സ്ഥലത്ത് രാമക്ഷേത്രം നിർമ്മിക്കുന്നതിനായുള്ള പോരാട്ടത്തിന് നേതൃത്വം നൽകിയതിലൂടെ 1980-കളിലും 1990-കളിലും ഈ പാർട്ടിക്ക് രാഷ്ട്രീയ സ്വാധീനത്തിൽ വലിയ കുതിച്ചുചാട്ടമുണ്ടായി.

1992-ൽ ആർ.എസ്.എസുമായും ബി.ജെ.പിയുമായും ബന്ധപ്പെട്ട പ്രവർത്തകർ പള്ളി പൊളിച്ചത് രാജ്യത്തുടനീളം വലിയ തോതിലുള്ള വർഗീയ അക്രമങ്ങൾക്ക് കാരണമായി.

ആ അക്രമങ്ങളുടെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ, 1996-ൽ ബി.ജെ.പി ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും വലിയ ഒറ്റക്കക്ഷിയായി ആദ്യമായി കേന്ദ്ര അധികാരത്തിൽ വന്നു, എന്നാൽ അവർ ആശ്രയിച്ചിരുന്ന സഖ്യകക്ഷികൾ പിന്തുണ പിൻവലിച്ചതിനെത്തുടർന്ന് 13 ദിവസത്തിനുള്ളിൽ ആ സർക്കാർ തകർന്നു.

1998-ൽ അത് വീണ്ടും അധികാരത്തിൽ തിരിച്ചെത്തിയെങ്കിലും ഇത്തവണ 13 മാസത്തിനുശേഷം ഭരണം നഷ്ടപ്പെട്ടു. 1999-ൽ പുതിയ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് നടക്കുകയും ബി.ജെ.പി വീണ്ടും ഏറ്റവും വലിയ ഒറ്റക്കക്ഷിയായി ഉയർന്നുവരികയും ചെയ്തു.

ഇപ്പോൾ ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും വലിയ പ്രതിപക്ഷ ശക്തിയായ കോൺഗ്രസ് പാർട്ടി അവരെ പരാജയപ്പെടുത്തുന്ന 2004 വരെ, അഞ്ച് വർഷം തികച്ചു ഭരിച്ച ഒരു സഖ്യ സർക്കാരിന് അത് നേതൃത്വം നൽകി. 1984-ന് ശേഷം ഏതൊരു പാർട്ടിക്കും ലഭിച്ചതിൽ വച്ച് ഏറ്റവും വലിയ ജനവിധി നേടി മോദി 2014-ൽ അധികാരത്തിൽ വരുന്നത് വരെ കോൺഗ്രസ് ഒരു പതിറ്റാണ്ട് കാലം ഭരിച്ചു.

ചിന്തയും പ്രത്യയശാസ്ത്രവും

ഇന്ത്യൻ സ്വത്വം അടിസ്ഥാനപരമായി വേരൂന്നിയിരിക്കുന്നത് ഹിന്ദു സംസ്കാരത്തിലും നാഗരികതയിലുമാണെന്ന് ഹിന്ദുത്വ പ്രത്യയശാസ്ത്രം അവകാശപ്പെടുന്നു.

ഇസ്ലാമിക, മുഗൾ ഭരണകാലഘട്ടങ്ങൾ ഹിന്ദു പൈതൃകത്തെ ദുർബലപ്പെടുത്തിയ ഒരു കാലഘട്ടമായി ചിത്രീകരിക്കുന്ന ചരിത്ര വിവരണങ്ങളെയാണ് ഈ പ്രത്യയശാസ്ത്രം ആശ്രയിക്കുന്നത്, അത് ഹിന്ദു സ്വത്വത്തിന്റെ പുനഃസ്ഥാപനത്തിനും പൊതുമണ്ഡലത്തിൽ അതിന്റെ സാന്നിധ്യം ശക്തമാക്കുന്നതിനും ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു.

അതിന്റെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ആശയങ്ങളിൽ ഇവ ഉൾപ്പെടുന്നു: ചരിത്രത്തെ ഒരു ഹിന്ദു ദേശീയ വീക്ഷണകോണിൽ നിന്ന് പുനർവായിക്കുക, ഇന്ത്യയെ ഒരു പവിത്രമായ നാഗരിക അസ്തിത്വമായി കാണുക, ഹിന്ദു പാരമ്പര്യമുള്ളവരാണെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നവരെ അവരുടെ പൂർവ്വിക മതത്തിലേക്ക് തിരികെ കൊണ്ടുവരാൻ ആഹ്വാനം ചെയ്യുക, പശുക്കൾ, സംസ്കൃത ഭാഷ തുടങ്ങിയ പ്രതീകങ്ങൾക്ക് ദേശീയ പദവി നൽകുക.

വിമർശകർ ഒരു ദേശീയ രാഷ്ട്രീയ പദ്ധതി എന്ന നിലയിലുള്ള ഹിന്ദുത്വത്തെയും, ഒരു മതവും ആത്മീയ തത്ത്വചിന്തയുമെന്ന നിലയിലുള്ള ഹിന്ദു മതത്തെയും വേർതിരിച്ചു കാണുന്നു; ആദ്യത്തേത് മതത്തെ രാഷ്ട്രീയവൽക്കരിക്കുകയാണെന്നും, ഹിന്ദു മതത്തിന്റെ പ്രധാന തത്വങ്ങളായി കാലങ്ങളായുള്ള സഹിഷ്ണുത, അഹിംസ തുടങ്ങിയ മൂല്യങ്ങൾക്ക് അത് വിരുദ്ധമാകുമെന്നും അവർ വാദിക്കുന്നു.

ഹിന്ദുത്വ രാഷ്ട്രീയ പ്രയോഗത്തിൽ

ബി.ജെ.പി അധികാരത്തിൽ വന്നതോടെ ഹിന്ദുത്വ ക്രമേണ രാഷ്ട്രീയ, നിയമനിർമ്മാണ മേഖലകളിലേക്ക് പരിവർത്തനം ചെയ്യപ്പെട്ടു. അതിന്റെ തത്വങ്ങൾ രാജ്യത്തെ നിയമങ്ങളിലും പൊതുനയങ്ങളിലും സാമൂഹിക ചർച്ചകളുടെ സ്വഭാവത്തിലും പ്രതിഫലിക്കാൻ തുടങ്ങി.

ഈ നയങ്ങൾ ദേശീയ സ്വത്വം നിലനിർത്തുന്നുവെന്ന് അനുകൂലികൾ വാദിക്കുമ്പോൾ, അവ മതപരവും സാംസ്കാരികവുമായ ബഹുസ്വരതയെ തകർക്കുന്നുവെന്ന് വിമർശകർ വാദിക്കുന്നു.

ഈ നടപടികളിൽ ഏറ്റവും ശ്രദ്ധേയമായത് 2019-ൽ ഭരണഘടനയിലെ 370-ാം വകുപ്പ് റദ്ദാക്കിയതാണ്, ഇത് മുസ്ലീം ഭൂരിപക്ഷ പ്രദേശമായ ജമ്മു കശ്മീരിന് പ്രത്യേക സ്വയംഭരണ പദവി നൽകിയിരുന്നതായിരുന്നു.

കൂടാതെ, അയൽരാജ്യങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള ചില കുടിയേറ്റക്കാർക്ക് മുസ്ലീങ്ങളെ ഒഴിവാക്കിക്കൊണ്ട് വേഗത്തിൽ പൗരത്വം നൽകുന്ന പൗരത്വ ഭേദഗതി നിയമം (സി.എ.എ) ആ വർഷം പാസാക്കി. ദശലക്ഷക്കണക്കിന് മുസ്ലീങ്ങളുടെ പൗരത്വം ഇല്ലാതാക്കാനും അവരെ നുഴഞ്ഞുകയറ്റക്കാരായി മുദ്രകുത്താനും ഭീഷണിയുയർത്തുന്ന ദേശീയ പൗരത്വ രജിസ്റ്ററിനൊപ്പം (എൻ.ആർ.സി) ഇത് 2024 മാർച്ചിൽ ഔദ്യോഗികമായി പ്രാബല്യത്തിൽ വന്നു.

ഈ കാഴ്ചപ്പാടിന്റെ സ്വാധീനം ചില സംസ്ഥാനങ്ങളിലെ പ്രാദേശിക നിയമനിർമ്മാണങ്ങളിലേക്കും വ്യാപിച്ചു, പശുഹത്യക്ക് കർശനമായ നിയന്ത്രണങ്ങൾ ഏർപ്പെടുത്തുക, മതപരിവർത്തനവും അന്തർമത വിവാഹങ്ങളും നിയന്ത്രിക്കുന്നതിനുള്ള നിയമങ്ങൾ നിർമ്മിക്കുക, ന്യൂനപക്ഷങ്ങൾക്കായുള്ള ചില വ്യക്തിനിയമങ്ങൾക്ക് പകരമായി ഏകീകൃത സിവിൽ കോഡ് നടപ്പിലാക്കാനുള്ള ആഹ്വാനങ്ങൾ എന്നിവ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.

മുസ്ലീങ്ങൾ, ക്രിസ്ത്യാനികൾ, പാർശ്വവൽക്കരിക്കപ്പെട്ട സാമൂഹിക വിഭാഗങ്ങൾ എന്നിവർക്കെതിരെയുള്ള അക്രമങ്ങളിലും ഭീഷണിപ്പെടുത്തലുകളിലും ഉൾപ്പെട്ടിട്ടുള്ള ബജ്റംഗ് ദൾ പോലുള്ള ഹിന്ദു ദേശീയതാ ഗ്രൂപ്പുകളുടെ ഉദയവുമായി ഹിന്ദുത്വ ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു, പ്രത്യേകിച്ചും പശുക്കളുമായോ മതപരിവർത്തനവുമായോ ബന്ധപ്പെട്ട വിഷയങ്ങളിൽ.

1999 ജനുവരിയിൽ, ബി.ജെ.പി ദേശീയതലത്തിൽ അധികാരത്തിലിരുന്നപ്പോൾ, ബജ്റംഗ് ദൾ പ്രവർത്തകർ ഓസ്‌ട്രേലിയൻ ക്രിസ്ത്യൻ മിഷനറിയായ ഗ്രഹാം സ്റ്റെയിൻസിനെയും അദ്ദേഹത്തിന്റെ രണ്ട് മക്കളെയും കാറിൽ ഉറങ്ങിക്കിടക്കുമ്പോൾ ജീവനോടെ കത്തിച്ചു കൊന്നു.

കൂടാതെ 2002-ൽ പടിഞ്ഞാറൻ സംസ്ഥാനമായ ഗുജറാത്തിന്റെ മുഖ്യമന്ത്രിയായി മോദി ഇരിക്കെ, ഇപ്പോഴും തർക്കത്തിലിരിക്കുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ ഒരു കൂട്ടം ഹിന്ദു തീർത്ഥാടകർ ട്രെയിനിൽ ജീവനോടെ വെന്തുമരിച്ചതിനെത്തുടർന്ന്, സ്വതന്ത്ര ഇന്ത്യ കണ്ട ഏറ്റവും വലിയ മുസ്ലീം കൂട്ടക്കൊലകളിലൊന്നിന് ഗുജറാത്ത് സാക്ഷ്യം വഹിച്ചു.

2014 മുതൽ പശുക്കളെ അറുക്കാൻ കൊണ്ടുപോയി എന്ന് ആരോപിച്ച് ഡസൻ കണക്കിന് മുസ്ലീങ്ങളെ തല്ലിക്കൊന്നതിൽ ആർ.എസ്.എസുമായി പ്രത്യയശാസ്ത്രപരമായി പൊരുത്തപ്പെടുന്ന ഇന്ത്യൻ തീവ്രവലതുപക്ഷ ഗ്രൂപ്പുകൾ പ്രതിക്കൂട്ടിലായിട്ടുണ്ട്. മിക്കവാറും എല്ലാ കേസുകളിലും, കൊലയാളികളാരും ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ല, പല സന്ദർഭങ്ങളിലും ഇരകളുടെ കുടുംബങ്ങളാണ് കുറ്റാരോപണങ്ങൾ നേരിട്ടത്.