സെപ്റ്റംബർ 5 ഇന്ത്യൻ ജനാധിപത്യത്തിന്റെ ചരിത്രത്തിലെ വേദനിപ്പിക്കുന്ന ഓർമ്മദിനമാണ്. 2017-ലെ ഈ ദിവസമാണ് ബംഗളൂരുവിലെ രാജരാജേശ്വരി നഗറിലെ സ്വന്തം വീടിന് മുന്നിൽ മാധ്യമപ്രവർത്തകയും സാമൂഹിക പ്രവർത്തകയുമായ ഗൗരി ലങ്കേഷ് സംഘപരിവാറിന്റെ ഭീകര കരങ്ങളാൽ വെടിയേറ്റ് കൊല്ലപ്പെട്ടത്. ഒരു മനുഷ്യജീവന്റെ നഷ്ടം എന്നതിലുപരി, അധികാരത്തെയും മതവർഗീയതയെയും ചോദ്യം ചെയ്യുന്ന സ്വതന്ത്ര ശബ്ദത്തെ നിശ്ശബ്ദമാക്കാനുള്ള ക്രൂരമായ ശ്രമമായിരുന്നു ആ കൊലപാതകം.
പ്രശസ്ത എഴുത്തുകാരനും മാധ്യമപ്രവർത്തകനുമായ പി. ലങ്കേഷിന്റെ മകളെന്ന പാരമ്പര്യത്തിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങിയിരുന്നില്ല ഗൗരി. സ്വന്തം രാഷ്ട്രീയ ബോധ്യങ്ങളും സാമൂഹിക ഇടപെടലുകളും കൊണ്ട് കർണ്ണാടകയുടെ പൊതുമണ്ഡലത്തിൽ അവർ തന്റേതായ ഇടം സൃഷ്ടിച്ചു. ‘ഗൗരി ലങ്കേഷ് പത്രിക’ അവരുടെ മാധ്യമപ്രവർത്തനത്തിന്റെ ഏറ്റവും ശക്തമായ വേദിയായി മാറി. ജാതീയത, മതവർഗീയത, അന്ധവിശ്വാസം, അധികാര ദുർവിനിയോഗം, സാമൂഹിക അസമത്വം എന്നിവയ്‌ക്കെതിരെ ആ പ്രസിദ്ധീകരണത്തിന്റെ താളുകൾ നിരന്തരം ശബ്ദിച്ചു.
പരസ്യങ്ങളുടെയും അധികാരകേന്ദ്രങ്ങളുടെയും സമ്മർദ്ദങ്ങൾക്ക് മുന്നിൽ മാധ്യമസ്വാതന്ത്ര്യം വിട്ടുകൊടുക്കാൻ അവർ തയ്യാറായില്ല. സമൂഹത്തിന്റെ അരികുകളിലേക്ക് തള്ളപ്പെട്ട മനുഷ്യരുടെ പ്രശ്നങ്ങളെ പൊതുസമൂഹത്തിന്റെ ചർച്ചയിലേക്ക് കൊണ്ടുവരുന്നതിലും ഗൗരി നിർഭയയായിരുന്നു. ദളിതർ, ന്യൂനപക്ഷങ്ങൾ, ആദിവാസികൾ, മറ്റു പാർശ്വവൽക്കരിക്കപ്പെട്ട വിഭാഗങ്ങൾ എന്നിവരുടെ അവകാശങ്ങൾക്കുവേണ്ടിയുള്ള അവരുടെ ഇടപെടലുകൾ അവരെ ഒരു മാധ്യമപ്രവർത്തക എന്ന പരിധിക്കപ്പുറം സാമൂഹിക പ്രവർത്തകയാക്കി.
കർണ്ണാടകയിലെ യുക്തിവാദ-പുരോഗമന ചിന്തകളുടെ ശക്തമായ വക്താക്കളിലൊരാളായിരുന്നു ഗൗരി. ബസവണ്ണയുടെ സമത്വചിന്തയിൽ നിന്ന് പ്രചോദനം ഉൾക്കൊണ്ട് ജാതീയമായ ഉച്ചനീചത്വങ്ങളെയും ബ്രാഹ്മണിക്കൽ ആധിപത്യത്തെയും അവർ വിമർശിച്ചു. ലിംഗായത്ത് സ്വത്വവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ചർച്ചകളിലും ഹിന്ദുത്വ രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ ഏകീകരണ ശ്രമങ്ങളോടുള്ള അവരുടെ എതിർപ്പിലും ഇതേ രാഷ്ട്രീയ നിലപാട് പ്രകടമായിരുന്നു.
വിയോജിപ്പ് ജനാധിപത്യത്തിന്റെ അനിവാര്യ ഘടകമാണെന്ന ബോധ്യമാണ് ഗൗരിയുടെ പൊതുജീവിതത്തെ നയിച്ചത്. അധികാരത്തെ ചോദ്യം ചെയ്യുക, സ്ഥാപിതമായ ധാരണകളെ പരിശോധിക്കുക, അസ്വസ്ഥമാക്കുന്ന ചോദ്യങ്ങൾ ഉന്നയിക്കുക—ഇവയെല്ലാം ഒരു സ്വതന്ത്ര മാധ്യമപ്രവർത്തകയുടെ അവകാശമെന്നതിലുപരി ഉത്തരവാദിത്തമായാണ് അവർ കണ്ടത്.
ഗൗരിയുടെ കൊലപാതകം ഒറ്റപ്പെട്ട സംഭവമായിരുന്നില്ലെന്ന വാദത്തിന് പിന്നീട് നടന്ന അന്വേഷണങ്ങളും നിയമനടപടികളും വലിയ പ്രാധാന്യം നൽകി. നരേന്ദ്ര ധബോൽക്കർ, ഗോവിന്ദ് പൻസാരെ, എം.എം. കൽബുർഗി എന്നിവരുടെ കൊലപാതകങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട അന്വേഷണങ്ങളിലും സമാനമായ തീവ്ര ഹിന്ദുത്വ ശൃംഖലകളെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരങ്ങൾ പുറത്തുവന്നു. ആശയപരമായ എതിരാളികളെ ലക്ഷ്യമിട്ട അക്രമത്തിന്റെ ഈ തുടർച്ച ഇന്ത്യൻ ജനാധിപത്യത്തിന് മുന്നിൽ ഗുരുതരമായ ചോദ്യങ്ങളാണ് ഉയർത്തിയത്.
ഒരു ആശയത്തെ പരാജയപ്പെടുത്താനുള്ള ജനാധിപത്യ മാർഗം മറ്റൊരു ആശയമാണ്. വാദത്തിന് മറുപടി വാദത്തിലൂടെയും വിമർശനത്തിന് മറുപടി വിമർശനത്തിലൂടെയും നൽകേണ്ട സമൂഹത്തിൽ തോക്കുകളും വെടിയുണ്ടകളും സംസാരിക്കാൻ തുടങ്ങുമ്പോൾ അത് ഒരു വ്യക്തിക്കെതിരായ ആക്രമണം മാത്രമല്ല—വിയോജിപ്പിനുള്ള അവകാശത്തിനെതിരായ ആക്രമണം കൂടിയാണ്.
എന്നാൽ ഗൗരിയുടെ ശരീരം ഇല്ലാതാക്കിയത് അവരുടെ ശബ്ദത്തെ ഇല്ലാതാക്കിയില്ല. മറിച്ച് അവരുടെ മരണത്തിന് പിന്നാലെ രാജ്യത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ പ്രതിഷേധങ്ങൾ ഉയർന്നു. “I Am Gauri” — എന്ന മുദ്രാവാക്യം ഒരു വ്യക്തിയുടെ ഓർമ്മയെ മറികടന്ന് വിയോജിപ്പിന്റെയും സ്വതന്ത്രചിന്തയുടെയും പ്രതീകമായി മാറി.
ഗൗരിയുടെ ജീവിതത്തെ ഓർക്കേണ്ടത് ഒരു രക്തസാക്ഷിയുടെ ചിത്രത്തിന് മുന്നിൽ പൂക്കൾ അർപ്പിക്കുന്നതിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങരുത്. അവർ ഉയർത്തിയ ചോദ്യങ്ങൾ വീണ്ടും ചോദിക്കുമ്പോഴാണ് ആ ഓർമ്മയ്ക്ക് അർത്ഥമുണ്ടാകുന്നത്. മതത്തിന്റെ പേരിലുള്ള വിദ്വേഷത്തെയും ജാതീയമായ വിവേചനത്തെയും അന്ധമായ ദേശീയതയെയും അധികാരത്തിന്റെ അമിതാധിപത്യത്തെയും ചോദ്യം ചെയ്യുമ്പോഴാണ് ഗൗരിയുടെ പാരമ്പര്യം ജീവിക്കുന്നത്.
ജനാധിപത്യം തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളിൽ മാത്രം നിലനിൽക്കുന്നതല്ല. ഭയമില്ലാതെ സംസാരിക്കാനുള്ള അവകാശത്തിലും, അധികാരത്തെ വിമർശിക്കാനുള്ള സ്വാതന്ത്ര്യത്തിലും, ന്യൂനപക്ഷങ്ങളുടെ അവകാശങ്ങളിലും, വ്യത്യസ്തമായ അഭിപ്രായങ്ങൾ പ്രകടിപ്പിക്കാനുള്ള ഇടത്തിലും കൂടിയാണ് അതിന്റെ ജീവൻ.
അതുകൊണ്ടുതന്നെ സെപ്റ്റംബർ 5 ഒരു ചരമവാർഷികം മാത്രമല്ല. സ്വതന്ത്രമായി ചിന്തിക്കുന്നതിന്റെയും ചോദ്യം ചെയ്യുന്നതിന്റെയും സത്യം പറയുന്നതിന്റെയും വില ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്ന ദിനം കൂടിയാണ്.
✍️ - മുബാറക് റാവുത്തർ
No comments:
Post a Comment